MERSİN BÜYÜKŞEHİR’İN SİVRİSİNEKLE BİYOLOJİK MÜCADELE YÖNTEMİ: LEPİSTES VE KILIÇKUYRUK BALIĞI
Yazar: abdullah - 27 Temmuz 2022 Çarşamba

MERSİN BÜYÜKŞEHİR’İN SİVRİSİNEKLE BİYOLOJİK MÜCADELE YÖNTEMİ: LEPİSTES VE KILIÇKUYRUK BALIĞI

biyolojik mücadele

(MER­SİN BŞB. BA­SIN) Mer­sin Bü­yük­şe­hir Be­le­di­ye­si, siv­ri­si­nek­le bi­yo­lo­jik mü­ca­de­le yön­te­mi ola­rak ter­cih et­ti­ği le­pis­tes ba­lık­la­rı­nı ço­ğal­ta­rak, il ge­ne­lin­de­ki ha­vuz­la­ra bı­rak­ma­yı sür­dü­rü­yor. Le­pis­tes ba­lı­ğı­nın ya­nı sı­ra, Kı­lıç­kuy­ruk ba­lı­ğı­nı da ço­ğal­tan Bü­yük­şe­hir Be­le­di­ye­si; bu pro­je ile kim­ya­sal kul­la­nı­mı en aza in­di­re­rek, çev­re­ye ve in­san sağ­lı­ğı­na za­ra­rı da mi­ni­mum se­vi­ye­ye yak­laş­tı­rı­yor. Le­pis­tes ve Kı­lıç­kuy­ruk ba­lık­la­rı ço­ğal­tı­lı­yor Çev­re Ko­ru­ma ve Kon­trol Da­ire­si, yı­lın 12 ayı tüm il­çe­ler­de ti­tiz­lik­le sür­dür­dü­ğü ha­şe­re ile mü­ca­de­le ça­lış­ma­la­rı­nı çe­şit­len­di­ri­yor. Do­ğa­ya za­rar­sız mü­ca­de­le yön­tem­le­ri­ni araş­tı­ran Çev­re Ko­ru­ma ve Kon­trol Da­ire­si ekip­le­ri­nin, kim­ya­sal kul­la­nı­mı en aza in­dir­mek için 2 yıl­dır kul­lan­dı­ğı yön­tem­ler­den bi­ri de Le­pis­tes ba­lı­ğı­nın ço­ğal­tıl­ma­sı ol­du. Ekip­ler, ar­dın­dan ben­zer şe­kil­de bes­le­ne­bi­len Kı­lıç­kuy­ruk ba­lı­ğı­nı ço­ğalt­ma­ya baş­la­dı. Mer­sin ge­ne­lin­de­ki ha­vuz­la­ra 37 bin ba­lık bı­ra­kıl­dı Bir tür süs ba­lı­ğı olan Le­pis­tes ve Kı­lıç­kuy­ruk ba­lık­la­rı, bı­ra­kıl­dık­la­rı ha­vuz­lar­da bu­lu­nan siv­ri­si­nek lar­va­la­rıy­la bes­le­ni­yor. Böy­le­ce siv­ri­si­nek po­pü­las­yo­nu aza­lır­ken, va­tan­daş­la­rın ilaç­la­ma ta­lep­le­ri de bi­yo­lo­jik yön­tem­ler­le çö­zü­me ka­vuş­tu­rul­muş olu­yor. Özel­lik­le ta­rım­sal su­la­ma­da kul­la­nı­lan su ha­vuz­la­rın­da kim­ya­sal ilaç kul­la­nı­mı, top­ra­ğa ve ye­tiş­ti­ri­len ürün­le­re ge­çe­rek do­ğa­ya ve in­san sağ­lı­ğı­na za­rar ve­ri­yor. Bü­yük­şe­hir Be­le­di­ye­si, çok yön­lü ola­rak ha­ya­ta ge­çir­di­ği bu bi­yo­lo­jik mü­ca­de­le yön­te­mi ile kim­ya­sal kul­la­nı­mı­nı en aza in­di­re­rek, hem çev­re­yi hem de in­san sağ­lı­ğı­nı ko­ru­muş olu­yor. 2 yıl­dır sü­ren ve 15 bin anaç ba­lı­ğın ol­du­ğu pro­je kap­sa­mın­da, 37 bin ba­lık Mer­sin ge­ne­lin­de­ki ha­vuz­la­ra bı­ra­kıl­dı. “Bu­gü­ne ka­dar 37 bi­ne ya­kın ba­lık sa­lı­nı­mı yap­tı­k” Mer­sin Bü­yük­şe­hir Be­le­di­ye­si Çev­re Ko­ru­ma ve Kon­trol Da­ire­si Baş­ka­nı Dr. Bü­lent Ha­lis­de­mir, ilaç sar­fi­ya­tı­nı azalt­mak ve bi­yo­lo­jik mü­ca­de­le­yi ar­tır­mak için bir­çok ça­lış­ma yü­rüt­tük­le­ri­ni ve le­pis­tes ba­lık­la­rı­nı kul­la­na­rak siv­ri­si­nek­le bi­yo­lo­jik bir mü­ca­de­le yön­te­mi ge­liş­tir­dik­le­ri­ni be­lir­te­rek, şöy­le de­vam et­ti: “Mer­sin ilin­de yak­la­şık 48 bin ta­ne ta­rım­sal amaç­lı su­la­ma ha­vu­zu ol­du­ğu­nu gör­dük. Biz bu ha­vuz­la­ra her 1520 gün­de bir gi­de­rek ilaç atı­yor­duk. Bu­nu da­ha sağ­lık­lı na­sıl çö­ze­bi­li­riz di­ye dü­şü­ne­rek, bir pro­je üret­tik. Bu pro­je­yi üre­tir­ken de, ön­ce­lik­le Mer­sin Üni­ver­si­te­si Su Ürün­le­ri Fa­kül­te­si'nde­ki uz­man ho­ca­la­rı­mız­la ko­nuş­tuk ve Le­pis­tes isim­li bir ba­lık tü­rü­nün siv­ri­si­ne­ğin lar­va­la­rı­nı ye­di­ği­ni ve bu­nun da yüz­de 7080 ora­nın­da ba­şa­rı­lı ol­du­ğu­nu duy­duk. He­men Le­pis­tes ba­lık­la­rın­dan alıp, ya­kın­la­rı­mız­da­ki 4, 5 ha­vu­za at­tık ve bun­la­rı iz­le­me­ye baş­la­dık. Tam 1 yıl bo­yun­ca iz­le­dik ve iz­le­di­ği­miz­de gör­dük ki, biz ar­tık o ha­vuz­la­ra as­la ilaç at­mı­yo­ruz ve bu ba­lık­lar ga­yet gü­zel lar­va­la­rı yi­yor. Ve cid­di bir ço­ğal­ma ya­pı­yor­lar. Bu­gü­ne ka­dar 37 bi­ne ya­kın ba­lık sa­lı­nı­mı yap­tık. Tüm il ge­ne­lin­de lar­va sa­yı­sın­da cid­di bir azal­ma mey­da­na gel­di. Ya­ni bi­zim kim­ya­sal içe­ren ilaç­la­rı­mı­zın kul­la­nı­mın­da azal­ma gör­dük. Bu­nun per­so­nel gi­di­şi, ya­kıt ta­sar­ru­fu gi­bi et­ken­le­ri de he­sap eder­sek, çok gü­zel bir ge­ri dö­nüş al­dık.” “2 ta­ne tank­ta Le­pis­tes ba­lı­ğı­nı üret­me­ye baş­la­dı­k” Ha­lis­de­mir, da­ha ön­ce­le­ri Su Ürün­le­ri Fa­kül­te­si’nden ala­rak ha­vuz­la­ra sa­lı­nım yap­tık­la­rı­nı, ar­tık Bü­yük­şe­hir Be­le­di­ye­si bün­ye­sin­de üre­tim yap­mak is­te­dik­le­ri­ni ve bu amaç­la pi­lot ça­lış­ma yap­tık­la­rı­nı kay­de­de­rek, “2 ta­ne tank kur­duk ve bu tank­lar­da Le­pis­tes ba­lı­ğı­nı üret­me­ye baş­la­dık. Cid­di bir yav­ru­la­ma var. Ta­bi bir ke­re­de ol­mu­yor, za­man­la olu­yor bu ça­lış­ma­lar. Hat­ta bu amaç­la Kı­lıç­kuy­ruk isim­li bir ba­lık tü­rü­nü de de­ne­me­ye baş­la­dık. Onu da üret­me­ye baş­la­dık. Kı­lıç­kuy­ruk ba­lı­ğı­nın da do­ğa­da her­han­gi bir ye­re ka­rış­tı­ğı za­man is­ten­me­ye­cek şe­kil­de za­rar ver­me­di­ği­ni ar­ka­daş­la­rı­mız­la, ho­ca­la­rı­mız­la tes­pit et­tik. Bu­nun da de­ne­me­si­ni ya­pı­yo­ruz. Ya­ni Le­pis­tes’in ya­nın­da, böy­le bir ça­lış­ma da ya­pı­yo­ru­z” de­di. Ha­lis­de­mir, ay­rı­ca bu ko­nuy­la il­gi­li bir Av­ru­pa Bir­li­ği Pro­je­si ya­zıp Ba­kan­lı­ğa sun­duk­la­rı­nı da söz­le­ri­ne ek­le­ye­rek, “Bu­ra­da şu­nu he­def­le­dik; da­ha pro­fes­yo­nel ba­lık üre­tim tank­la­rı kur­ma­yı he­def­li­yo­ruz. Yak­la­şık 20 de­za­van­taj­lı ka­dın va­tan­da­şı­mı­za da iş is­tih­da­mı sağ­la­mak is­ti­yo­ruz. Böy­le­ce hem on­la­rın eko­no­mi­si­ne kat­kı sağ­la­mış ola­ca­ğız, hem de siv­ri­si­nek so­ru­nu­na çö­züm üret­miş ola­ca­ğız. On­lar bu ba­lık­la­rı bi­zim adı­mı­za üret­sin­ler. Biz on­lar­dan sa­tın ala­lım. Bu ko­nu­da Tür­ki­ye ge­ne­lin­de bel­ki üre­tim mer­ke­zi bi­le ola­bi­li­riz. Bu ko­nu­yu önem­si­yo­ruz. Baş­ka­nı­mız da çok önem­si­yor. Bi­zi de bu ko­nu­da des­tek­li­yor. Biz bu­nu da­ha da bü­yü­te­ce­ğiz. Bu pi­lot ça­lış­ma­yı tam oturt­tu­ğu­muz za­man, da­ha pro­fes­yo­nel ha­vuz­lar­da ba­lık üre­ti­mi­ne baş­la­ya­rak, tüm Mer­sin'de bu so­ru­nu çöz­me­yi dü­şü­nü­yo­ru­z” ifa­de­si­ni kul­lan­dı.